Hồng Kông đang nổi lên như một trung tâm IPO hàng đầu thế giới. Chỉ trong nửa đầu năm 2025, tổng vốn huy động qua IPO tại Hong Kong Exchanges and Clearing Limited (HKEX) đạt khoảng 14,1 tỷ USD, tăng gần 7 lần so với cùng kỳ năm 2024 (Theo HKEX Group). Đến tháng 9/2025, Hồng Kông đã ghi nhận 66 đợt IPO với tổng vốn huy động 182,3 tỷ HKD (~23,5 tỷ USD), tăng 228% so với cùng kỳ năm trước (Theo Deloitte).
Điều này cho thấy Hồng Kông đang trở thành cầu nối quan trọng cho các công ty muốn huy động vốn quốc tế, bao gồm cả doanh nghiệp nước ngoài. Đặc biệt, Hồng Kông cung cấp cơ chế niêm yết linh hoạt, cho phép các công ty ngoài Trung Quốc đại lục, kể cả dropshipping hay thương mại điện tử quốc tế cân nhắc việc lên sàn chứng khoán nếu đáp ứng các yêu cầu về pháp lý, tài chính và quản trị.
- Trong bài blog này, CongtySetup sẽ cùng bạn:
- Hiểu IPO là gì và chức năng của IPO với các doanh nghiệp toàn cầu.
- Tìm hiểu công ty là chủ sở hữu người nước ngoài có đăng ký được không? Điều kiện là gì?
- Các bước đăng ký IPO đối với người nước ngoài.
Nếu bạn là seller, dropshipper hoặc chủ doanh nghiệp quốc tế, bài viết này sẽ hữu ích với bạn.
IPO là gì?
IPO (Initial Public Offering), có nghĩa là phát hành lần đầu ra công chúng. Thuật ngữ này được dùng để chỉ hoạt động lần đầu phát hành cổ phiếu và đưa lên sàn chứng khoán của một công ty với mục đích để huy động vốn từ các nhà đầu tư. Từ thời điểm này, doanh nghiệp sẽ chuyển từ công ty tư nhân (private company) thành công ty đại chúng (public company).
Chức năng của IPO đối với doanh nghiệp
Huy động vốn
IPO giúp doanh nghiệp huy động nguồn vốn dồi dào và đa dạng hơn nhiều so với các hình thức truyền thống như vay ngân hàng hay gọi vốn tư nhân. Khi niêm yết, công ty có thể tiếp cận hàng nghìn nhà đầu tư cá nhân, tổ chức, quỹ đầu tư trên thị trường, từ đó thu hút lượng vốn lớn mà không phải chịu áp lực trả nợ hay chia sẻ quyền kiểm soát quá mức.
Nguồn vốn thu được từ IPO trở thành động lực tăng trưởng chiến lược, giúp doanh nghiệp mở rộng quy mô hoạt động, đầu tư R&D, hoặc thực hiện M&A để nhanh chóng gia tăng thị phần và năng lực cạnh tranh.
Bên cạnh việc huy động được lượng vốn lớn, IPO còn giúp doanh nghiệp tiếp cận trực tiếp với các nhà đầu tư trên thị trường mở, bao gồm quỹ đầu tư, tổ chức tài chính và nhà đầu tư cá nhân toàn cầu. Nguồn vốn này thường mang tính ổn định và dài hạn, giúp công ty có được sự hỗ trợ bền vững để triển khai các chiến lược phát triển lâu dài mà không phải chịu áp lực hoàn vốn nhanh như khi vay ngân hàng.
- Ví dụ:
Tata Capital đã huy động được 15.511,87 Cr trong đợt IPO của mình, số tiền này sẽ được sử dụng để tăng vốn cấp 1 nhằm đáp ứng các yêu cầu về vốn trong tương lai.
Tăng uy tín thương hiệu
Việc niêm yết cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) có thể nâng cao đáng kể thương hiệu và danh tiếng của một công ty. Là một công ty đại chúng, doanh nghiệp sẽ chịu sự giám sát chặt chẽ hơn từ các nhà phân tích, nhà đầu tư và truyền thông. Sự chú ý ngày càng tăng này có thể giúp công ty xây dựng thương hiệu và danh tiếng. Ngoài ra, tất cả những thông tin của IPO đều được công bố trên các trang mạng và báo chí tài chính, từ đó giúp doanh nghiệp tạo niềm tin và mang thương hiệu đến gần hơn với khách hàng, song song đó cải thiện cạnh tranh trên thị trường.
Cung cấp thanh khoản cho cổ đông
Trước khi IPO, cổ phiếu của một công ty thường được nắm giữ bởi những người sáng lập, nhân viên ban đầu và các nhà đầu tư mạo hiểm. Khoản đầu tư của họ vẫn bị khóa cho đến khi sự kiện thanh khoản xảy ra. IPO sẽ mang đến cho các bên liên quan này cơ hội thoái vốn, cho phép họ nhận được phần thưởng từ những đóng góp ban đầu. Bằng cách bán cổ phiếu ra công chúng, họ có thể thoát khỏi vị thế hiện tại và hưởng lợi từ sự tăng trưởng của công ty.
- Ví dụ:
Trong đợt IPO của PayTM, Antfin (một đơn vị của tập đoàn Alibaba) đã bán cổ phần của mình trị giá 4.704 crore ₹ thông qua phương thức chào bán (OFS).
Thúc đẩy sáp nhập và mua lại (M&A)
Việc niêm yết trên sàn chứng khoán không chỉ thu hút nhà đầu tư mà còn giúp thu hút sự chú ý của các công ty khác. Với sự hiện diện tốt trên thị trường, công ty có thể tham gia vào các thương vụ M&A để mở rộng và tăng trưởng trong tương lai. Uy tín trên thị trường cũng có thể thu hút các đối tác tiềm năng đang tìm kiếm sự minh bạch và quản trị chặt chẽ trong công ty.
Dùng cổ phiếu làm phương tiện thanh toán
Công ty đại chúng có thể dùng cổ phiếu niêm yết để trả lương, thưởng cho nhân viên, hoặc thanh toán trong các thương vụ mua bán, sáp nhập. Điều này giúp thu hút nhân tài bằng cổ phiếu thưởng, dù lương cơ bản thấp hơn đối thủ. Trong các thương vụ M&A, công ty có thể phát hành cổ phiếu thay vì trả tiền mặt, tiết kiệm hàng triệu USD.
Tăng cường quản trị doanh nghiệp
Một trong những lợi thế chính của việc niêm yết cổ phiếu là cải thiện quản trị doanh nghiệp. Tại Ấn Độ, các công ty niêm yết công khai hoạt động dưới sự giám sát của SEBI, cơ quan quản lý thị trường, nơi thực thi việc tuân thủ và trách nhiệm giải trình. Thực hành quản trị chặt chẽ hơn không chỉ đảm bảo tính minh bạch mà còn xây dựng niềm tin lớn hơn nơi các nhà đầu tư. Mọi người có xu hướng đầu tư vào các công ty thể hiện đạo đức kinh doanh, liêm chính và cam kết minh bạch.
Công ty là chủ sở hữu người nước ngoài có đăng ký được không?
Một trong những lợi thế lớn nhất của Hong Kong là môi trường kinh doanh mở hoàn toàn cho người nước ngoài. Điều này thể hiện rất rõ trong luật doanh nghiệp:
- Không hạn chế quốc tịch của chủ sở hữu công ty.
- Người nước ngoài có thể sở hữu 100% công ty, không cần đối tác bản địa.
- Có thể trở thành giám đốc và cổ đông duy nhất, không yêu cầu cư trú tại Hong Kong.
Chính vì vậy, không có bất kỳ rào cản pháp lý nào ngăn doanh nghiệp nước ngoài thực hiện IPO tại Hong Kong. Miễn là công ty được thành lập hợp lệ tại một quốc gia/vùng lãnh thổ được HKEX chấp nhận (đa số đều được), công ty đó hoàn toàn có thể nộp hồ sơ niêm yết trên Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong.
Điều này cũng mở ra cơ hội lớn cho các doanh nghiệp quốc tế muốn tiếp cận thị trường vốn châu Á mà không phải đối mặt với những hạn chế nghiêm ngặt như nhiều quốc gia khác.
Điều kiện người nước ngoài đăng ký IPO
Không có gì bí mật khi Sàn Giao dịch Chứng khoán Hồng Kông (HKEX) cung cấp cho các doanh nghiệp một cánh cửa để tiếp cận nguồn vốn lớn và tăng cường tầm nhìn toàn cầu. Tính đến tháng 9 năm 2024, HKEX có 2.298 công ty niêm yết trên Main Board và 323 công ty trên GEM. Danh sách ấn tượng này cho thấy sức hấp dẫn của Hồng Kông như một điểm đến hàng đầu dành cho các công ty muốn huy động vốn và mở rộng cơ sở nhà đầu tư.
Mặc dù Hong Kong tạo điều kiện cho người nước ngoài, nhưng để được niêm yết trên HKEX, công ty cần đáp ứng bộ tiêu chuẩn niêm yết nghiêm ngặt, áp dụng như nhau cho doanh nghiệp Hong Kong và nước ngoài.
Yêu cầu tài chính đối với Main Board và GEM
Để đủ điều kiện niêm yết trên Main Board và GEM, doanh nghiệp phải đáp ứng một trong các bộ tiêu chí tài chính (Listing Rules) sau, cụ thể:
| TIÊU CHÍ | MAIN BOARD | GEM |
|---|---|---|
| Đối tượng doanh nghiệp | Dành cho các công ty hoạt động lâu năm, quy mô lớn, thường là các tập đoàn, ngân hàng. | Dành cho các công ty có quy mô nhỏ hoặc tầm trung. |
| Lợi nhuận |
- Lợi nhuận gộp 3 năm gần nhất ≥ 50 triệu HKD - Giá trị vốn hóa thị trường ≥ 500 triệu HKD |
- Giá trị vốn hóa thị trường ≥ 150 triệu HKD - Dòng tiền hoạt động góp trong 2 năm gần nhất ≥ 30 triệu HKD |
| Điều kiện tài chính (chỉ cần đáp ứng 1 trong các bộ) |
Vốn hóa thị trường/Doanh thu: - Doanh thu năm gần nhất ≥ 500 triệu HKD - Giá trị vốn hóa thị trường ≥ 4 tỷ HKD |
- Giá trị vốn hóa thị trường ≥ 150 triệu HKD - Dòng tiền hoạt động góp 2 năm gần nhất ≥ 30 triệu HKD |
|
Vốn hóa thị trường/dòng tiền: - Doanh thu năm gần nhất ≥ 500 triệu HKD - Giá trị vốn hóa thị trường ≥ 2 tỷ HKD - Dòng tiền hoạt động góp 3 năm gần nhất ≥ 100 triệu HKD |
||
| Các yêu cầu khác |
- Tối thiểu 25% cổ phần được tự do chuyển nhượng (có thể giảm xuống 15% nếu vốn hóa ≥ 10 tỷ HKD) - Tối thiểu 300 cổ đông - Đã vận hành ≥ 3 năm liên tục - Không có sự xáo trộn cơ cấu sở hữu cổ phần trong vòng 1 năm - Báo cáo tài chính năm & hàng quý |
- Tối thiểu 25% cổ phần được tự do chuyển nhượng (có thể giảm còn 15% nếu vốn hóa > 10 tỷ HKD) - Tối thiểu 100 cổ đông - Đã vận hành ≥ 2 năm liên tục - Không xáo trộn cơ cấu sở hữu trong vòng 1 năm - Báo cáo tài chính hàng quý |
Yêu cầu về quản trị doanh nghiệp
Hong Kong áp dụng bộ quy tắc quản trị doanh nghiệp được đánh giá là thuộc top minh bạch nhất thế giới.
Doanh nghiệp muốn niêm yết cần có:
- Tối thiểu 3 giám đốc độc lập (INEDs) nhằm đảm bảo minh bạch, độc lập trong ra quyết định.
- Ban kiểm toán (Audit Committee) nhằm giám sát tài chính, báo cáo và kiểm toán.
- Ban lương thưởng (Remuneration Committee) nhằm giám sát chính sách lương thưởng của ban lãnh đạo.
- Ban đề cử (Nomination Committee) nhằm phụ trách đề cử thành viên HĐQT (thường được khuyến nghị).
Những yêu cầu này giúp bảo vệ nhà đầu tư và nâng cao uy tín doanh nghiệp trước công chúng.
Yêu cầu công khai thông tin
Một phần quan trọng trong IPO tại Hong Kong là Prospectus — Bản cáo bạch chính thức, được xem là “kim chỉ nam” cho nhà đầu tư.
Prospectus phải đầy đủ và chính xác, bao gồm:
- Thông tin tài chính chi tiết
- Rủi ro kinh doanh, rủi ro thị trường
- Mô hình kinh doanh, chiến lược phát triển
- Cơ cấu sở hữu và quản trị công ty
- Cách sử dụng nguồn vốn huy động được
HKEX yêu cầu công bố minh bạch để đảm bảo mọi nhà đầu tư đều có quyền tiếp cận thông tin công bằng và hạn chế rủi ro gian lận.
Các bước đăng ký IPO
🔹 Bước 1: Chuẩn bị nội bộ
Trước khi bước vào quy trình chính thức, doanh nghiệp cần xây dựng hồ sơ tài chính và pháp lý vững chắc. Đây là giai đoạn quan trọng nhất vì mọi thông tin sau này đều được công bố công khai cho nhà đầu tư. Doanh nghiệp cần chuẩn bị:
- Báo cáo tài chính 3 năm liên tục, kiểm toán theo chuẩn Hong Kong
- Hồ sơ pháp lý, cơ cấu sở hữu, mô hình kinh doanh
- Kế hoạch sử dụng vốn sau IPO
- Chiến lược phát triển và dự báo tăng trưởng
- Nâng cấp hệ thống quản trị để đáp ứng yêu cầu niêm yết
Giai đoạn này giống như chuẩn bị “hồ sơ năng lực” trước khi trình lên HKEX và các nhà đầu tư.
🔹 Bước 2: Thuê nhóm tư vấn IPO
IPO tại Hong Kong yêu cầu doanh nghiệp phải làm việc với nhiều tổ chức chuyên môn, trong đó quan trọng nhất là:
- Lead Sponsor (nhà bảo lãnh phát hành chính – bắt buộc)
- Công ty kiểm toán
- Hãng luật Hong Kong & quốc tế
- Ngân hàng đầu tư
- Tư vấn quan hệ nhà đầu tư (IR)
- Tư vấn truyền thông
Trong đó, Lead Sponsor là đơn vị chịu trách nhiệm chính với HKEX, đảm bảo rằng doanh nghiệp đủ điều kiện và hồ sơ minh bạch. Họ cũng là “người ký tên” vào hồ sơ của doanh nghiệp bạn, vì vậy sự lựa chọn này mang tính quyết định.
🔹 Bước 3: Thẩm định (Due Diligence)
Đây là giai đoạn mà đội ngũ tư vấn kiểm tra toàn bộ doanh nghiệp:
- Hoạt động kinh doanh
- Tài chính & dòng tiền
- Hợp đồng thương mại
- Cơ cấu sở hữu
- Tài sản
- Tuân thủ pháp lý
- Rủi ro và tranh chấp
Due Diligence thường kéo dài từ 3–6 tháng, nhằm đảm bảo mọi thông tin công bố cho nhà đầu tư đều chính xác, minh bạch và phù hợp quy định Hong Kong.
🔹 Bước 4: Soạn bản cáo bạch (Prospectus)
Dựa trên kết quả thẩm định, nhóm tư vấn sẽ soạn bản dự thảo Prospectus, tài liệu quan trọng nhất trong IPO.
Prospectus bao gồm:
- Tình hình tài chính
- Mô hình kinh doanh
- Rủi ro
- Chiến lược phát triển
- Cơ cấu sở hữu
- Hồ sơ ban lãnh đạo
- Kế hoạch sử dụng vốn
Prospectus giống như “bộ mặt chính thức” mà tất cả nhà đầu tư sẽ đọc trước khi quyết định xuống tiền.
🔹 Bước 5: Nộp hồ sơ IPO
Khi bản cáo bạch dự thảo và toàn bộ tài liệu chuẩn bị đã hoàn tất, doanh nghiệp sẽ phối hợp cùng Lead Sponsor nộp Form A1 (đối với Main Board) hoặc Form A (đối với GEM) lên Sở Giao dịch Chứng khoán Hong Kong (HKEX).
Bộ hồ sơ gửi kèm bao gồm:
- Bản cáo bạch dự thảo (Draft Prospectus)
- Báo cáo kiểm toán đã soát xét
- Hồ sơ và thông tin doanh nghiệp
- Tài liệu pháp lý liên quan
- Tài liệu chứng minh doanh nghiệp đủ điều kiện niêm yết
Lưu ý quan trọng:
- A1/A phải được nộp tối thiểu 80 ngày trước ngày dự kiến niêm yết.
- Đây là đơn đăng ký niêm yết chính thức, đánh dấu việc công ty bước vào giai đoạn thẩm định chuyên sâu của HKEX và các cơ quan quản lý.
🔹 Bước 6: Xét duyệt của HKEX & SFC
HKEX và SFC sẽ kiểm tra hồ sơ rất kỹ lưỡng:
- HKEX xem xét mô hình kinh doanh, lợi nhuận, rủi ro, quy mô
- SFC xem xét tính minh bạch, tuân thủ pháp lý và bảo vệ nhà đầu tư
Cơ quan quản lý sẽ gửi nhiều vòng câu hỏi (Comments) và doanh nghiệp phải giải trình chi tiết. Giai đoạn này kéo dài 3–8 tháng, tùy độ phức tạp.
🔹 Bước 7: Roadshow
Khi hồ sơ đã “qua cửa”, doanh nghiệp bắt đầu tiếp thị IPO thông qua:
- Gặp gỡ nhà đầu tư tổ chức
- Hội thảo, trình bày chiến lược
- Video, buổi livestream hoặc Q&A
- Chiến dịch truyền thông
Mục tiêu là tạo niềm tin và kích thích nhu cầu đầu tư.
🔹 Bước 8: Bookbuilding & Định giá
Dựa trên phản hồi từ Roadshow, Sponsor sẽ:
- Khảo sát nhu cầu đầu tư
- Phân tích khả năng hấp thụ cổ phiếu
- Đề xuất giá chào bán phù hợp
- Xác định số lượng cổ phiếu và tỷ lệ phân bổ
Đây là bước quyết định mức định giá doanh nghiệp trên thị trường.
🔹 Bước 9: Công bố bản cáo bạch chính thức (Final Prospectus)
Sau khi định giá, công ty công bố Prospectus cuối cùng lên HKEX. Tài liệu này được công khai cho toàn bộ thị trường, bao gồm:
- Giá chào bán
- Thông tin tài chính
- Rủi ro
- Định hướng
- Điều khoản chào bán
🔹Bước 10: Chào bán cổ phiếu
IPO tại Hong Kong gồm 2 phần:
- Public Offering – chào bán cho nhà đầu tư nhỏ lẻ
- Placing – phân bổ cho nhà đầu tư tổ chức
Sau khi hoàn tất phân bổ, công ty tiến hành niêm yết.
🔹Bước 11: Chính thức niêm yết
Khi tất cả thủ tục hoàn tất, cổ phiếu sẽ bắt đầu được giao dịch trên HKEX. Doanh nghiệp lúc này trở thành public company và phải tuân thủ:
- Công bố thông tin định kỳ
- Báo cáo tài chính nửa năm & hàng năm
- Quy định quản trị doanh nghiệp của HKEX
- Nghĩa vụ với cổ đông
- Dưới đây là video phân tích xu hướng thị trường IPO tại Hong Kong dạo gần đây. Điều này giúp doanh nghiệp nắm bắt môi trường kinh doanh và xác định thời điểm lý tưởng để niêm yết.
Kết luận cho doanh nghiệp Việt
Sự bùng nổ của thị trường IPO tại Hong Kong trong năm 2025 cho thấy đây không chỉ là điểm đến quốc tế, mà còn là bàn đạp chiến lược cho mọi doanh nghiệp muốn mở rộng quy mô, tăng uy tín và thu hút dòng vốn toàn cầu. Với môi trường pháp lý minh bạch, không phân biệt quốc tịch, cùng cơ chế niêm yết linh hoạt cho cả Main Board và GEM, Hong Kong đang trở thành lựa chọn lý tưởng cho doanh nghiệp nước ngoài từ startup, công ty thương mại quốc tế, đến seller và dropshipper quy mô lớn.
Tuy nhiên, IPO là một hành trình phức tạp, đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị kỹ lưỡng từ tài chính, pháp lý, quản trị, đến hồ sơ công bố thông tin. Vì vậy, việc có đối tác am hiểu pháp lý quốc tế và quy trình HKEX là yếu tố then chốt để giúp doanh nghiệp giảm rủi ro, rút ngắn thời gian và tối ưu khả năng được xét duyệt.
CongtySetup luôn đồng hành cùng bạn trong toàn bộ quá trình từ thành lập công ty tại Hong Kong, chuẩn hóa hồ sơ, đến tư vấn điều kiện niêm yết phù hợp (Main Board hay GEM). Chúng tôi ssẽ giúp bạn hiểu đúng, làm đúng và có lộ trình chuẩn xác nếu doanh nghiệp có định hướng huy động vốn trên sàn Hong Kong trong tương lai.
