Năm 2026 đánh dấu bước ngoặt lớn khi Chính phủ Liên bang Úc chính thức chấm dứt thời kỳ của các công ty vỏ bọc và dòng tiền thiếu minh bạch. Bằng việc liên thông dữ liệu thời gian thực giữa ASIC, ABRS và ATO qua hệ thống Digital ID, kết hợp mở rộng Đạo luật Chống rửa tiền (AML/CTF – Tranche 2) từ ngày 01/07/2026, mọi thông tin vận hành và danh tính chủ sở hữu thực sự của doanh nghiệp đều bị giám sát chặt chẽ.
Việc thành lập công ty cổ phần Pty Ltd giờ đây không còn là thủ tục giấy tờ đơn giản mà đòi hỏi sự chuẩn bị nghiêm túc về pháp lý và tài chính. Tư duy lách luật kiểu cũ có thể khiến doanh nghiệp bị phong tỏa tài khoản và ảnh hưởng trực tiếp đến hồ sơ di trú cá nhân. Bài viết dưới đây sẽ cập nhật các thông tin cốt lõi giúp doanh nghiệp nắm rõ các quy định mới của ASIC và luật AML từ 01/07/2026. Đồng thời nắm được quy trình xác minh Director ID và lộ trình thành lập công ty tại Úc chuẩn pháp lý.
Cập nhật biểu phí ASIC (áp dụng từ 01/07/2026)
Theo quy định của Corporations (Fees) Act 2001 và biểu phí do ASIC công bố, một số khoản phí doanh nghiệp được điều chỉnh vào ngày 01 tháng 7 hằng năm theo Chỉ số giá tiêu dùng (Consumer Price Index – CPI). Từ ngày 01/07/2026, biểu phí mới chính thức được áp dụng như sau:
Biểu phí doanh nghiệp:
Dưới đây là bảng so sánh biểu phí ASIC cũ và mới theo cập nhật của chính phủ từ ngày 01/07/2026:
Mức phạt nặng
Nếu doanh nghiệp không đóng phí đánh giá niên độ đúng hạn, ASIC sẽ áp dụng mức phạt lũy tiến: Phạt ngay $102 AUD nếu trễ dưới 1 tháng và $428 AUD nếu trễ trên 1 tháng.
Bản chất của việc tăng phí từ ngày 1/7/2026 không đơn thuần là để thu ngân sách, mà nhằm hai mục đích quản lý lớn:
- Sàng lọc doanh nghiệp ảo: Việc tăng chi phí thành lập và duy trì hàng năm (dù không quá lớn đối với doanh nghiệp thật) sẽ góp phần làm giảm bớt tình trạng đầu cơ tên thương mại hoặc thành lập hàng loạt công ty vỏ bọc không có hoạt động kinh doanh thực tế.
- Bù đắp chi phí nâng cấp hệ thống giám sát: Toàn bộ nguồn thu từ lệ phí hành chính được tái đầu tư để vận hành bộ máy giám sát liên thông thời gian thực giữa ASIC, ATO (Cục Thuế) và ABRS, phục vụ cho chiến dịch quốc gia về Định danh số (Digital ID).
Đối với các doanh nghiệp quốc tế như doanh nghiệp Việt Nam kinh doanh TMĐT xuyên biên giới, Logistics, Fintech, Xuất nhập khẩu…, thị trường Úc năm 2026 mở ra nhiều cơ hội lớn nhưng đi kèm luật chơi cực kỳ sòng phẳng:
- Uy tín thương hiệu toàn cầu vượt trội: Một công ty dạng Pty Ltd được thành lập hợp pháp tại Úc dưới hệ thống quản lý mới năm 2026 sẽ có “hồ sơ sạch” và độ tin cậy rất cao trong mắt các đối tác, ngân hàng quốc tế và các quỹ đầu tư lớn.
- Môi trường kinh doanh số hóa 100%: Nhờ hệ thống Định danh số (Digital ID) và sự đồng bộ dữ liệu, các thủ tục hành chính, nộp báo cáo thuế, thông quan hay giao dịch thương mại tại Úc diễn ra cực kỳ nhanh chóng, giảm thiểu tối đa tình trạng quan liêu hoặc chậm trễ hồ sơ giấy tờ.
- Hạ tầng thanh toán quốc tế tối ưu: Sở hữu công ty tại Úc giúp doanh nghiệp dễ dàng mở tài khoản ngân hàng bản địa (như Westpac, ANZ, Commonwealth Bank) hoặc các cổng thanh toán quốc tế (Stripe, PayPal, Airwallex) với hạn mức lớn và chi phí chuyển đổi ngoại tệ thấp hơn rất nhiều so với việc vận hành từ nước ngoài.
Quy định Director ID
Theo Corporations Act 2001, mỗi công ty Pty Ltd tại Úc phải có ít nhất một giám đốc là người thường trú tại Úc. Đây là một trong những điều kiện bắt buộc khi thành lập và duy trì doanh nghiệp tại Úc.
Bên cạnh đó, mọi cá nhân được bổ nhiệm làm Giám đốc thuộc đối tượng áp dụng đều phải có Director ID – mã số định danh cá nhân do Australian Business Registry Services (ABRS) cấp nhằm xác minh danh tính và tăng cường tính minh bạch trong quản trị doanh nghiệp. Việc không tuân thủ quy định về Director ID có thể dẫn đến các chế tài theo pháp luật Úc.
Mã số định danh giám đốc (ID giám đốc) là một mã định danh duy nhất mà bạn sẽ giữ mãi mãi. Mã số này sẽ giúp ngăn chặn việc sử dụng danh tính giám đốc giả mạo hoặc gian lận, tạo ra một môi trường kinh doanh công bằng hơn.
Mã số giám đốc là mã định danh gồm 15 chữ số được cấp cho giám đốc (hoặc người có ý định trở thành giám đốc) đã xác minh danh tính của họ với chúng tôi.
Mã định danh giám đốc:
Các thành viên hội đồng quản trị cần đăng ký mã số định danh giám đốc riêng. Việc đăng ký là miễn phí.
Theo quy định của pháp luật, tất cả các thành viên hội đồng quản trị phải xác minh danh tính trước khi nhận thẻ thành viên hội đồng quản trị. Điều này rất quan trọng để:
Hoạt động “phượng hoàng tái sinh” bất hợp pháp là khi một công ty bị thanh lý, giải thể hoặc bỏ hoang để tránh trả nợ. Sau đó, một công ty mới được thành lập để tiếp tục các hoạt động kinh doanh tương tự mà không có khoản nợ. Khi điều này xảy ra:
ASIC sẽ áp dụng cách tiếp cận hợp lý đối với các giám đốc đang nỗ lực tuân thủ đúng quy định. Đồng thời, ASIC có trách nhiệm thực thi các hành vi vi phạm liên quan đến quy định về Mã định danh Giám đốc (Director ID) theo Đạo luật Doanh nghiệp năm 2001, bao gồm cả trường hợp không có Director ID khi pháp luật yêu cầu.
Mục đích tối cao của quy định này là ngăn chặn việc sử dụng danh tính giả, loại bỏ tình trạng Giám đốc không có quyền lực thực tế và tăng tính chịu trách nhiệm giải trình trước pháp luật.
Đối với các nhà đầu tư không cư trú (Non-resident), quy trình KYC đang trở thành một rào cản hành chính đáng kể.
Nếu công dân hoặc thường trú nhân Úc có thể dễ dàng đăng ký Director ID trực tuyến trong 5 phút qua ứng dụng myID, thì giám đốc nước ngoài (không có hộ chiếu Úc hoặc mã số thuế Úc) hoàn toàn bị chặn khỏi cổng đăng ký trực tuyến này. Kể từ ngày 05/04/2022, luật pháp Úc quy định bắt buộc cá nhân phải sở hữu Director ID trước khi được bổ nhiệm làm giám đốc. Do đó, quy trình phê duyệt thủ công bằng hồ sơ giấy là con đường duy nhất dành cho người nước ngoài.
Các bước đăng ký Director ID
Bước 1: Thiết lập ID kỹ thuật số của bạn
Tải ứng dụng myID từ App Store hoặc Google Play
Nhập thông tin của bạn
Chọn mức độ bảo mật danh tính của bạn để truy cập ABRS trực tuyến bạn cần có mức độ bảo mật danh tính tối thiểu là tiêu chuẩn
Bạn cần ít nhất 2 trong số các giấy tờ tùy thân của Úc sau đây để được cấp giấy chứng nhận đầy đủ điều kiện theo tiêu chuẩn:
Bước 2: Thu nhập tài liệu của bạn
Sau khi có myID, bạn cần cung cấp thêm một số thông tin để đăng ký ID giám đốc. Thông tin này phải liên quan đến cá nhân bạn, chứ không phải công ty bạn đang làm việc.
Nếu bạn có myID với độ bảo mật cao (Strong identity strength), bạn chỉ cần cung cấp một trong những thông tin sau:
Nếu bạn có myID với mức độ bảo mật Tiêu chuẩn , bạn cần cung cấp:
Để biết thêm thông tin về các giấy tờ cần thiết, vui lòng xem Xác minh danh tính – Đăng ký trực tuyến.
Bước 3: Hoàn tất đơn đăng ký của bạn
Bạn nên sử dụng trình duyệt web Google Chrome hoặc Firefox để hoàn tất đơn đăng ký trực tuyến.
Đăng nhập vào ABRS trực tuyến bằng myID của bạn để đăng ký trực tuyến mã số giám đốc
Khi đăng nhập, một mã gồm 4 chữ số sẽ hiển thị trên trình duyệt của bạn. Mở ứng dụng myID riêng và nhập mã đó.
Nếu bạn gặp sự cố khi đăng ký trực tuyến, hãy kiểm tra xem hệ thống có đang bảo trì hay không.
Nếu bạn không thể thiết lập myID với mức độ bảo mật tối thiểu là Tiêu chuẩn, vẫn có những cách khác để đăng ký. Cách thức đăng ký phụ thuộc vào nơi bạn hiện đang sinh sống.
Bạn có thể đăng ký qua điện thoại. Để biết thêm thông tin chi tiết, vui lòng xem phần "Xác định danh tính của bạn" .
Nếu bạn không có đủ giấy tờ tùy thân cần thiết, bạn sẽ cần nộp:
- Mẫu đơn đăng ký bằng giấy – Đơn xin cấp mã số định danh giám đốc – dành cho người cư trú tại Úc (NAT 75437) .
- Bản sao có chứng thực của các giấy tờ gốc xác minh danh tính của bạn (Vui lòng không gửi bản gốc vì hồ sơ sẽ không được hoàn trả)
Nếu bạn là giám đốc của một công ty theo Đạo luật Doanh nghiệp (Người bản địa và cư dân quần đảo Torres Strait) năm 2006 (Đạo luật CATSI) và không thể cung cấp đầy đủ giấy tờ chứng minh danh tính, bạn có thể sử dụng mẫu đơn xác nhận danh tính giám đốc ABRS – Mẫu tham chiếu chứng minh danh tính có sẵn trên trang web của ORIC. Kèm theo đó là đơn xin việc bằng giấy.
Director ID sẽ được gửi qua đường bưu điện đến địa chỉ đã khai trong đơn đăng ký. Trong thời gian xử lý hồ sơ, không cần liên hệ để kiểm tra tình trạng hoặc nộp lại đơn đăng ký. Nếu gặp khó khăn khi sử dụng biểu mẫu, vui lòng tham khảo trang Accessibility của ABRS.
Đối với người cư trú ngoài Úc không đủ điều kiện đăng ký Director ID trực tuyến ví dụ như không có myID hoặc giấy tờ định danh của Úc thì cần nộp mẫu đơn đăng ký bằng giấy – Đơn xin cấp mã số định danh giám đốc – dành cho người cư trú ngoài Úc (NAT 75433), kèm theo bản sao chứng thực các giấy tờ xác minh danh tính theo quy định của ABRS.
Đối với người nước ngoài cư trú ngoài Úc không đủ điều kiện đăng ký Director ID trực tuyến, hồ sơ giấy gửi đến ABRS cần đáp ứng các yêu cầu sau:
- Nếu giấy tờ xác minh danh tính không phải bằng tiếng Anh, phải nộp kèm bản dịch tiếng Anh theo yêu cầu của ABRS.
- Bản sao giấy tờ xác minh danh tính phải được chứng thực bởi người có thẩm quyền, chẳng hạn như Notary Public (Công chứng viên), Cán bộ Lãnh sự/Viên chức ngoại giao, hoặc người được pháp luật tại quốc gia nơi chứng thực cho phép thực hiện việc chứng thực.
- Người chứng thực phải ghi đầy đủ họ tên, chức danh, chữ ký, ngày chứng thực và thông tin liên hệ theo hướng dẫn của ABRS.
- Sau khi hoàn thiện, mẫu NAT 75433, cùng các giấy tờ xác minh danh tính và bản dịch (nếu có), phải được gửi qua đường bưu điện đến ABRS để xem xét và cấp Director ID.
- Thời gian xử lý phụ thuộc vào quá trình xác minh danh tính và số lượng hồ sơ mà ABRS tiếp nhận tại từng thời điểm.
Lưu ý về nghĩa vụ Director ID
Nhiều nhà đầu tư cho rằng chỉ vì đang cư trú ngoài Úc thì sẽ không bị xử lý nếu không đăng ký Director ID đúng quy định. Tuy nhiên, theo quy định hiện hành, mọi cá nhân giữ chức vụ giám đốc của công ty thuộc phạm vi áp dụng đều phải tuân thủ nghĩa vụ đăng ký Director ID.
Theo Australian Business Registry Services (ABRS), các hành vi như không đăng ký Director ID khi pháp luật yêu cầu, đăng ký nhiều hơn một Director ID, cung cấp thông tin sai sự thật hoặc sử dụng giấy tờ giả để đăng ký đều có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật Úc. Tùy tính chất và mức độ vi phạm, cá nhân có thể phải chịu chế tài dân sự hoặc hình sự, bao gồm phạt tiền và trong một số trường hợp nghiêm trọng có thể bị phạt tù.
Vì vậy, nhà đầu tư nước ngoài nên hoàn tất thủ tục đăng ký Director ID trước khi được bổ nhiệm làm giám đốc và bảo đảm mọi thông tin cung cấp cho ABRS là chính xác, đầy đủ và trung thực.
Dự luật sửa đổi Chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố
Nhằm nâng cao tính minh bạch của hệ thống tài chính và đáp ứng các khuyến nghị của Lực lượng Đặc nhiệm Hành động Tài chính (FATF), Chính phủ Úc đã thông qua các sửa đổi đối với Luật Chống rửa tiền và Chống tài trợ khủng bố (AML/CTF).
Thẩm định hồ sơ nghiêm ngặt theo chuẩn CDD
Trước đây, việc đăng ký công ty tại Úc khá đơn giản, chủ yếu yêu cầu các thông tin cơ bản như hộ chiếu, địa chỉ cư trú và danh sách thành viên. Tuy nhiên, từ nay các đại lý đăng ký thành lập doanh nghiệp bắt buộc phải hoàn thành quy trình Thẩm định chuyên sâu khách hàng (Customer Due Diligence – CDD) trước khi tiếp nhận khách hàng. Nhà đầu tư nước ngoài sẽ phải bổ sung:
Nghĩa vụ giải trình nguồn gốc dòng tiền
Dưới bộ lọc rủi ro của hệ thống AML/CTF mới, nếu hồ sơ được đánh giá thuộc nhóm có rủi ro cao (ví dụ: dòng vốn lớn, cấu trúc phức tạp, hoặc đến từ một số quốc gia đặc thù), các đơn vị dịch vụ pháp lý tại Úc có quyền yêu cầu bạn cung cấp tài liệu chứng minh:
Lưu ý:
Việc yêu cầu các thông tin này là nghĩa vụ pháp lý bắt buộc của đơn vị dịch vụ đối với AUSTRAC, không phải là thủ tục hành chính phát sinh từ phía ASIC.
Thời gian xử lý hồ sơ kéo dài hơn
Thời gian phê duyệt thành lập doanh nghiệp từ phía ASIC vẫn giữ nguyên, nhưng tổng thời gian để chuẩn bị và kích hoạt doanh nghiệp chắc chắn sẽ kéo dài hơn. Các đơn vị dịch vụ bắt buộc phải dành thời gian để thực hiện đầy đủ các bước như kiểm tra danh tính, đối chiếu thực thể, đánh giá mức độ rủi ro và quét danh sách các đối tượng có ảnh hưởng chính trị (PEP – Politically Exposed Persons). Doanh nghiệp cần chủ động lên kế hoạch sớm để tránh lỡ thời điểm vàng đầu tư.
Vô hiệu hóa các cấu trúc sở hữu vỏ bọc
Sự minh bạch tuyệt đối là tôn chỉ cốt lõi của đợt cải cách 2026. Trong quá khứ, các nhà đầu tư nước ngoài thường sử dụng một số công cụ pháp lý để tối ưu hóa thuế, bảo mật danh tính hoặc che giấu dòng tiền. Tuy nhiên, đối với luật mới, các công cụ mang tính chất “vỏ bọc” này sẽ bị kiểm soát chặt chẽ, thậm chí bị vô hiệu hóa mục đích bảo mật:
Đơn vị dịch vụ tại Úc bắt buộc phải bóc tách bằng được danh tính người thực sự đứng sau kiểm soát và yêu cầu giải trình hợp pháp về mặt thương mại của cấu trúc đó.
Siết chặt và bài trừ hành vi “Illegal Phoenix Activity”
Một trong những mục tiêu cốt lõi của Chính phủ Úc trong chiến dịch này là triệt tiêu Illegal Phoenix Activity (Hành vi “Phượng hoàng tái sinh” bất hợp pháp). Đây là chiêu trò cố tình để một công ty phá sản nhằm quỵt nợ đối tác hoặc trốn thuế, sau đó ngay lập tức chuyển tài sản sang một pháp nhân mới để tiếp tục hoạt động.
Thông qua việc bắt buộc các công ty luật, kế toán kiểm tra chéo, mọi dấu hiệu hồi sinh bất thường của doanh nghiệp cũ dưới bộ áo mới sẽ bị phát hiện và báo cáo ngay lập tức lên AUSTRAC, bảo vệ môi trường kinh doanh sòng phẳng tại Úc.
Sai lầm phổ biến của doanh nghiệp Việt khi thành lập công ty tại Úc
Hệ thống pháp lý và cơ chế giám sát tài chính của Úc vận hành hoàn toàn trên nền tảng công nghệ số hóa và chia sẻ dữ liệu liên thông theo thời gian thực. Tuy nhiên, nhiều nhà điều hành và chủ doanh nghiệp tại Việt Nam khi thành lập công ty tại Úc vẫn giữ nguyên tư duy quản lý cũ, dẫn đến những sai lầm nghiêm trọng có thể đánh sập cả dự án đầu tư.
Nghĩ rằng ở nước ngoài thì luật Úc không phạt được
Nhiều chủ doanh nghiệp tại Việt Nam cho rằng nếu họ không cư trú tại Úc, không giữ quốc tịch Úc, và chỉ điều hành công ty con thông qua Internet thì các cơ quan quản lý như ASIC (Ủy ban Chứng khoán & Đầu tư) hay ATO (Cục Thuế Úc) sẽ không thể xử phạt cá nhân họ nếu doanh nghiệp xảy ra sai phạm (như nợ thuế, nộp báo cáo sai lệch hoặc bỏ qua nghĩa vụ định danh).
Nhưng trên thực tế, biên giới địa lý không phải là tấm khiên bảo vệ bạn trước pháp luật Liên bang Úc. Khi phát hiện sai phạm từ phía pháp nhân, Chính phủ Úc có toàn quyền thực thi các biện pháp chế tài mạnh mẽ nhắm thẳng vào dòng tiền và hồ sơ cá nhân của bạn:
Mượn danh nghĩa du học sinh hoặc người thân đứng tên hộ
Nhiều chủ doanh nghiệp tại Việt Nam cho rằng nếu họ không cư trú tại Úc, không giữ quốc tịch Úc, và chỉ điều hành công ty con thông qua Internet thì các cơ quan quản lý như ASIC (Ủy ban Chứng khoán & Đầu tư) hay ATO (Cục Thuế Úc) sẽ không thể xử phạt cá nhân họ nếu doanh nghiệp xảy ra sai phạm như nợ thuế, nộp báo cáo sai lệch hoặc bỏ qua nghĩa vụ định danh.
Theo luật Úc, một công ty cổ phần Pty Ltd bắt buộc phải có ít nhất một Giám đốc thường trú (Resident Director) cư trú hợp pháp tại Úc. Để lách chi phí thuê dịch vụ chuyên nghiệp, nhiều nhà đầu tư Việt Nam chọn giải pháp đi tắt như nhờ người quen, người thân hoặc thuê các du học sinh Việt Nam đang sinh sống tại Úc đứng tên làm Giám đốc trên giấy tờ hành chính. Hệ thống Data-Matching giữa ATO và Bộ Di trú cho rằng cách làm này hoàn toàn vô hiệu trước thuật toán quét dữ liệu tự động của Chính phủ Úc.
Hệ thống quản lý tài chính và di trú của Úc sở hữu chương trình đối chiếu dữ liệu cực kỳ tinh vi. Nếu một du học sinh (đang giữ Visa 500) được đăng ký làm Giám đốc của một doanh nghiệp phát sinh dòng tiền lớn, hệ thống sẽ lập tức gắn Cờ đỏ cảnh báo (Red Flag) do hai mâu thuẫn cốt lõi:
Khi người đứng tên hộ bị sập bẫy quét dữ liệu, toàn bộ cấu trúc công ty của bạn tại Úc sẽ bị phơi bày. Bạn không chỉ mất trắng chi phí thiết lập, mà toàn bộ dòng tiền luân chuyển qua công ty đó sẽ bị đưa vào diện tình nghi rửa tiền hoặc trốn thuế, khép lại hoàn toàn con đường kinh doanh chính thống.
Lộ trình 5 bước thành lập doanh nghiệp Úc chuẩn pháp lý
Bước 1: Thiết lập cấu trúc & Chuẩn bị nhân sự cốt lõi
Đây là bước định hình bộ khung pháp lý cho doanh nghiệp. Bạn cần giải quyết hai mắt xích quan trọng:
Bước 2: Xin cấp Mã định danh Giám đốc (Director ID)
Mọi Giám đốc (kể cả người nước ngoài điều hành từ xa) đều bắt buộc phải có Director ID trước khi đăng ký tên với ASIC. Do không có mã định danh số (Digital ID) như công dân Úc, Giám đốc quốc tế phải nộp hồ sơ giấy qua đường bưu điện:
Bước 3: Đăng ký thành lập công ty với ASIC.
Sau khi tất cả các Giám đốc đã có Director ID, doanh nghiệp mới có thể tiến hành nộp hồ sơ đăng ký thành lập công ty cổ phần Pty Ltd.
Bước 4: Kích hoạt Mã số doanh nghiệp (ABN) và Mã số thuế (TFN)
Có số ACN từ ASIC chưa đồng nghĩa với việc bạn được phép xuất hóa đơn hay kinh doanh. Doanh nghiệp cần xin các mã số định danh thuế từ Cục Thuế Úc (ATO):
Bước 5: Thẩm định KYC và Mở tài khoản ngân hàng doanh nghiệp
Dưới sự siết chặt của luật AML/CTF, các ngân hàng Úc kiểm soát cực kỳ gắt gao tài khoản của cổ đông nước ngoài:
